De hoogste band in judo is de rode band, ook wel de tiende dan. Dit is de absolute top van het judogradatiesysteem en wordt wereldwijd aan slechts een handvol judoka’s toegekend. De rode band staat voor een leven lang uitzonderlijke bijdrage aan de judosport, zowel technisch als in de ontwikkeling van de sport.
Hoe werkt het systeem van banden in judo?
Judo maakt onderscheid tussen twee grote groepen: de kyu-graden (voor beginners en gevorderden) en de dan-graden (voor experts). De kyu-graden lopen van de witte band als beginnersniveau tot de bruine band als hoogste kyu-graad. Daarna begint een nieuw hoofdstuk: de dan-graden, waarbij de zwarte band de eerste stap is.
Volgens de Judobond Nederland (JBN) is de bruine band de hoogste graad binnen de kyu-indeling. De zwarte band is de laagste dan-graad. Vanaf daar bouw je verder op richting de tweede, derde dan, enzovoort. De dans gaan door tot en met de tiende dan, maar de kleur van de band verandert onderweg nog een keer.
Van zwart naar rood: de kleuren van de hogere dans
Niet alle hoge dans dragen een zwarte band. Hier is hoe de bandkleuren zijn verdeeld bij de dan-graden:
- 1e t/m 5e dan: zwarte band
- 6e t/m 8e dan: rood-witte band (ook wel kouhaku-obi)
- 9e en 10e dan: rode band
De rood-witte band is dus al een teken van een zeer hoge rang, maar de volledige rode band is weggelegd voor de allergrootsten in de sport. In de praktijk zijn er wereldwijd maar heel weinig judoka’s die ooit de tiende dan hebben bereikt.
De hoogste band in judo: de rode band (10e dan)
De tiende dan is de hoogste band in judo en wordt niet verleend op basis van sportieve prestaties alleen. Het gaat om een erkenning voor een totale bijdrage aan de judosport: het opleiden van judoka’s, het bevorderen van de sport en het uitdragen van de judofilosofie. Judo-oprichter Jigoro Kano heeft de tiende dan zelf nooit gedragen. Na zijn overlijden is de graad aan hem toegekend als eerbetoon.
Beroemde judoka’s die de tiende dan hebben ontvangen zijn onder meer Kyuzo Mifune en Yoshitsugu Yamashita. Dit zijn namen die diep in de geschiedenis van de sport zijn geworteld. In de moderne tijd is het toekennen van de tiende dan een zeldzame gebeurtenis. De Internationale Judofederatie (IJF) stelt strenge eisen en beslist uiteindelijk of iemand voor deze hoogste graad in aanmerking komt.
Hoe lang duurt het om een hoge dan te bereiken?
Tussen elke dan-graad zit een minimale wachttijd. Die wachttijden nemen toe naarmate je hoger klimt. Voor de overgang van de eerste naar de tweede dan is de wachttijd een stuk korter dan voor de stap van de vijfde naar de zesde dan. Bij de hoogste graden gaat het al snel om meerdere decennia aan aaneengesloten betrokkenheid bij de sport. Iemand die de negende dan draagt, is daar doorgaans al tientallen jaren actief judoka en trainer mee bezig geweest.
Naast wachttijden tellen ook prestaties, examens, de begeleiding van andere judoka’s en de bijdrage aan de judogemeenschap mee. Het is geen systeem waarbij je simpelweg lang genoeg wacht; je moet je graad ook verdienen door actief bij te dragen.
Wat maakt de rode band zo bijzonder?
De rode band is uniek omdat hij niet op een sportschool of in een wedstrijd te verdienen valt. Hij staat voor iets groters dan één gevecht of één kampioenschap. In een sport waar het gaat om respect, discipline en de ontwikkeling van lichaam en geest, vertegenwoordigt de rode band een heel leven van toewijding. Dat maakt hem niet alleen de hoogste band in judo, maar ook een van de meest uitzonderlijke eerbewijzen in welke sport dan ook.
Als je zelf met judo begint, start je bij de witte band en werk je stap voor stap omhoog. De rode band is een verre horizon, maar het systeem erachter laat goed zien waar de sport voor staat: een pad van levenslang leren, met respect als fundament.