Een leefnet is een handige manier om gevangen vissen tijdelijk levend in het water te bewaren, bijvoorbeeld voor een weegmoment of een foto. Mits je het goed gebruikt, hoeft een leefnet de vis geen schade toe te brengen. De Sportvisunie heeft daarvoor de Leefnetcode opgesteld, als onderdeel van de bredere Gedragscode welzijn vis.
Wat is een leefnet en wanneer gebruik je het?
Een leefnet is een netstructuur van kunststof of nylon die je in het water hangt. Je plaatst de gevangen vis erin zodat die in zijn eigen omgeving blijft totdat je klaar bent met wegen, meten of fotograferen. Daarna gaat de vis terug het water in. Het leefnet wordt vooral gebruikt bij karper- en witvisvissen, maar ook bij het vissen op snoek of andere roofvissen kom je het tegen.
Het alternatief, de vis op het droge laten liggen tot je alles geregeld hebt, is veel schadelijker. Een leefnet biedt de vis zuurstof, bescherming en een vochtige omgeving. Toch zijn er duidelijke spelregels, want een verkeerd gebruikt leefnet kan de vis alsnog ernstige stress bezorgen of zelfs verwonden.
De Leefnetcode: de regels voor veilig gebruik
De Sportvisunie heeft samen met de sector een Leefnetcode opgesteld. Dit zijn de belangrijkste punten:
- Gebruik alleen een leefnet met zachte, knoopvrije netten. Knoopnetten beschadigen de schubben en het slijmlaagje van de vis.
- Kies een leefnet dat groot genoeg is voor de vis. Een karper van 80 cm heeft ruimte nodig om rechtop te staan zonder krom te liggen.
- Hang het leefnet altijd volledig in het water, zodat de vis volledig ondergedompeld is en toegang heeft tot voldoende zuurstof.
- Bewaar de vis zo kort mogelijk in het leefnet. Hoe langer de vis erin zit, hoe meer stress dat geeft. Richtlijn: maximaal enkele uren.
- Gebruik bij warm weer extra voorzichtigheid. Bij hoge watertemperaturen bevat het water minder zuurstof, wat de vis extra belast.
- Doe nooit meerdere vissen tegelijk in één leefnet, tenzij het leefnet daar qua formaat geschikt voor is.
- Controleer de vis regelmatig. Ligt hij op zijn kant of ademt hij snel en oppervlakkig, haal hem er dan meteen uit en zet hem terug.
Waar moet een leefnet aan voldoen?
Niet elk leefnet in de winkel voldoet aan de eisen die de Leefnetcode stelt. Let bij de aanschaf op de volgende kenmerken:
- Knoopvrij netwerk, zodat vinnen en schubben niet blijven haken.
- Voldoende diepte en diameter. Voor grotere vissen zoals karper reken je al snel op een leefnet van minimaal 120 cm lang en 50 cm breed.
- Stevige beugels die het net open houden, zodat de vis niet bekneld raakt.
- Een fijnmazig ontwerp dat vinnen niet door de mazen laat steken.
Goedkope leefnetten voldoen lang niet altijd aan deze eisen. Een iets duurdere aankoop loont hier, want de gezondheid van de vis hangt er direct van af.
Leefnet vissen in de praktijk: stap voor stap
Zo ziet een zorgvuldig gebruik van een leefnet er in de praktijk uit:
- Hang het leefnet vóór je begint met vissen klaar in het water, zodat het al de goede temperatuur heeft wanneer je het nodig hebt.
- Haal de vis voorzichtig binnen met een ruim schepnet. Raak het slijmlaagje zo min mogelijk aan met droge handen.
- Breng de vis direct en rustig naar het leefnet. Draag hem in het water, niet door de lucht als dat kan.
- Sluit het leefnet goed af zodat de vis niet kan ontsnappen maar ook niet klem komt te zitten.
- Wacht tot alles klaarstaat voor de foto of het wegen. Doe het dan snel en efficiënt.
- Zet de vis terug op een rustige, beschutte plek in het water. Houd hem rechtop tot hij uit eigen kracht wegzwemt.
Wanneer gebruik je juist geen leefnet?
Er zijn situaties waarin een leefnet niet de juiste keuze is. Bij zeer warm weer, wanneer de watertemperatuur boven de 25 graden Celsius stijgt, neemt het zuurstofgehalte in het water sterk af. Een vis in een leefnet heeft dan veel meer stress dan normaal. In zulke omstandigheden kun je de vis beter direct terugzetten na een snelle foto op een nat matje.
Ook voor vissen met een kwetsbare bouw, zoals grote snoeken of paling, is een leefnet minder geschikt. Snoek heeft lange vinnen die snel door de mazen steken, ook bij knoopvrije netten. Voor dit soort vissen is een direct terugplaatsen na een korte fotosessie aan te raden.
Een leefnet gebruiken is een bewuste keuze die je maakt met de vis in gedachten, niet met de foto. Door je aan de Leefnetcode van de Sportvisunie te houden, geef je elke vis de beste kans om gezond terug te gaan naar zijn habitat.