Bij vissen met een fuik zwemmen vissen een net in via een opening waar ze moeilijk door terug kunnen. De fuik blijft in het water staan totdat je hem ophaalt. In Nederland mag je niet zomaar een fuik plaatsen: een gewone VISpas geeft daarvoor geen toestemming.
Een fuik is een passief vistuig. Dat betekent dat je niet actief achter de vis aan gaat, maar wacht tot een dier zelf de fuik in zwemt. Deze manier van vissen vraagt aandacht voor de regels, de plek en het welzijn van gevangen dieren.
Hoe werkt vissen met een fuik?
Een fuik bestaat meestal uit netmateriaal dat door hoepels of een ander frame open wordt gehouden. Aan de voorkant zit een trechtervormige ingang. Die is aan de buitenkant breed en aan de binnenkant smal. Een vis kan daardoor relatief makkelijk naar binnen zwemmen, maar vindt de uitgang minder snel terug.
Sommige fuiken hebben meerdere kamers met telkens een vernauwing ertussen. Andere hebben een geleidend net dat vissen in de richting van de ingang leidt. Of er aas wordt gebruikt, hangt af van de soort fuik en wat ermee gevangen wordt.
Een fuik vangt niet alleen de soort waarop hij is gericht. Ook andere vissen en dieren kunnen erin terechtkomen. Beschadigd of slecht geplaatst materiaal kan extra risico’s opleveren, bijvoorbeeld als dieren erin verstrikt raken.
Mag je met een fuik vissen?
In Nederlandse binnenwateren is een fuik een beroepsvistuig. Met alleen een VISpas mag je er niet mee vissen. Ook toestemming van de eigenaar van de waterkant is op zichzelf niet genoeg: het gaat om de visrechten en de wettelijke toestemming voor het gebruik van het vistuig.
Voor kustwateren en het strand kunnen andere regels en plaatselijke bepalingen gelden. Dat je ergens vanaf de kant mag vissen, betekent niet automatisch dat je er een fuik mag neerzetten. Informeer bij de bevoegde overheid en de rechthebbende op het viswater welke toestemming en voorwaarden voor die plek gelden.
Een fuik kopen of zelf maken geeft je dus nog geen recht om ermee te vissen. Kun je niet vaststellen dat het gebruik op jouw water is toegestaan, plaats hem dan niet.
Welke soorten fuiken zijn er?
Fuiken verschillen in vorm, grootte en toepassing. Dit zijn enkele veelvoorkomende uitvoeringen:
- Hoepelfuik: een langwerpig net dat met hoepels open wordt gehouden. Binnenin kunnen meerdere trechtervormige doorgangen zitten.
- Schietfuik: een fuik met een geleidend net dat vissen naar de opening leidt. Voor het plaatsen is meer ruimte nodig dan bij een kleine, losse fuik.
- Opvouwbare fuik: een compacte uitvoering met een inklapbaar frame. Zulke fuiken worden ook aangeboden voor bijvoorbeeld krabben of rivierkreeften.
- Korffuik: een val met een stevigere vorm en een ingang waardoor dieren naar binnen kunnen. Afhankelijk van de uitvoering kan er aas in.
De vorm van de ingang en de maaswijdte bepalen mede welke dieren binnen kunnen komen en welke kunnen ontsnappen. Een grotere fuik is niet vanzelf beter: hij neemt meer ruimte in en kan lastiger veilig te plaatsen en op te halen zijn.
Een fuik plaatsen en ophalen
Heb je de vereiste toestemming, dan is de plaatsing afhankelijk van het water en het type fuik. Kies een plek waar de fuik stevig blijft liggen en niet in de vaarroute terechtkomt. Een sterke stroming, voorbijvarende boten of veel los vuil kunnen het net verplaatsen of beschadigen.
De ingang moet vrij zijn. Ligt er materiaal voor of klapt de trechter dicht, dan kunnen dieren er niet goed in zwemmen. Zet de fuik vast op een manier die past bij het model, zodat je hem ook weer veilig kunt terughalen.
Haal de fuik regelmatig op en laat gevangen dieren niet langer dan nodig vastzitten. Hoe vaak dat moet, hangt ook af van de geldende voorwaarden en de omstandigheden. Behandel bijvangst voorzichtig en volg de regels voor het terugzetten van dieren. Een fuik die je niet meer gebruikt, haal je volledig uit het water.
Waar let je op bij het kiezen van een fuik?
Kijk eerst naar het doel en de regels voor het water. Een fuik die in een winkel wordt verkocht, is niet automatisch toegestaan op de plek waar jij hem wilt gebruiken. Let daarna op de afmetingen, de maaswijdte, de ingang en de manier waarop je de fuik opent om de vangst eruit te halen.
Het materiaal moet stevig en onbeschadigd zijn. Losse draden en gaten kunnen dieren verwonden of verstrikken. Kijk ook of voor jouw water voorzieningen tegen ongewenste bijvangst verplicht zijn. Zulke voorzieningen kunnen bijvoorbeeld helpen voorkomen dat grotere dieren de fuik in zwemmen.
De prijs hangt af van het formaat, het materiaal en de uitvoering. Een eenvoudige opvouwbare fuik kost doorgaans minder dan een grotere uitvoering met meerdere kamers of een geleidend net. Vergelijk niet alleen de aanschafprijs, maar ook of de fuik geschikt en toegestaan is voor jouw situatie.
Veelgestelde vragen over fuiken
Hoe maak je een fuik?
Een eenvoudige fuik heeft een frame, netmateriaal, een trechtervormige ingang en een afsluitbaar deel om de vangst eruit te halen. De trechter moet naar binnen wijzen: buiten is de opening breed, binnen smal. Ook voor een zelfgemaakte fuik gelden de regels voor het gebruik van fuiken.
Heeft een fuik altijd aas nodig?
Nee. Sommige fuiken vangen dieren die er tijdens het zwemmen in terechtkomen. Bij andere vallen wordt aas gebruikt om dieren naar binnen te lokken.
Is een visfuik hetzelfde als een leefnet?
Nee. Een visfuik is bedoeld om dieren te vangen. Een leefnet dient om al gevangen vis tijdelijk in het water te bewaren.
Wat is een ander woord voor fuik?
Visfuik is een gebruikelijke benaming. Afhankelijk van de vorm en het doel worden ook namen als hoepelfuik, schietfuik of korffuik gebruikt.
Een fuik werkt alleen goed als de ingang open blijft en het net stevig op zijn plek ligt. Plaats hem pas als het gebruik op die plek is toegestaan en haal hem na gebruik weer helemaal uit het water.