Vissen met een harpoen betekent dat je een vis van dichtbij met een speer probeert te raken. In Nederland is deze vorm van recreatief vissen niet toegestaan, ook niet als je een VISpas hebt. In sommige andere landen mag het wel, maar gelden plaatselijke regels voor de uitrusting, vissoorten en gebieden.
Harpoenvissen gebeurt vaak onder water, tijdens het snorkelen of vrijduiken. Het verschilt van vissen met een hengel: je ziet de vis voordat je hem probeert te vangen.
Hoe werkt vissen met een harpoen?
Bij harpoenvissen beweeg je je rustig door het water en zoek je naar een vis die je mag vangen. De speer heeft een scherpe punt en soms een weerhaak die voorkomt dat een geraakte vis direct losschiet.
Omdat licht van richting verandert tussen water en lucht, kan een vis op een andere plek lijken te zitten dan hij werkelijk zit. Ook bepalen stroming, golven en beperkt zicht hoeveel controle je hebt. Een vis die zich ver weg of vlak bij andere zwemmers bevindt, is geen geschikt doel.
Harpoenvissen is selectief: je kiest zelf op welke vis je richt. Daar staat tegenover dat een vis gewond kan raken en ontsnappen als je hem niet goed raakt. De methode vraagt daarom beheersing en kennis van de soorten die je tegenkomt.
Welke soorten harpoenen zijn er?
Er zijn verschillende manieren om een speer onder water te gebruiken. Dit zijn de bekendste uitvoeringen:
- Handharpoen: een speer die je met de hand vasthoudt en naar de vis brengt. Je moet daarvoor dicht bij de vis kunnen komen.
- Stokspeer met elastiek: een lange speer die met behulp van een elastiek naar voren beweegt. Ook hierbij moet je de vis op korte afstand kunnen benaderen.
- Harpoengeweer: een toestel dat een speer afschiet, bijvoorbeeld met elastieken of luchtdruk. De speer zit vaak met een lijn aan het toestel vast.
Een harpoengeweer geeft meer bereik dan een handharpoen, maar maakt een vis op grote afstand niet automatisch een geschikt doel. Het risico op een slechte treffer neemt toe als je de vis niet duidelijk ziet of onvoldoende controle over de speer hebt.
Mag je in Nederland met een harpoen vissen?
Nee, voor recreatief vissen is de harpoen in Nederland geen toegestaan vistuig. Dat geldt ook wanneer je onder water vist en de vis met je eigen ogen ziet. Een VISpas verandert dat niet.
Dit staat los van de vraag of je een harpoen of harpoengeweer mag bezitten, vervoeren of meenemen op reis. Daarvoor kunnen aparte regels gelden, afhankelijk van het type toestel en het land.
Harpoenvissen in het buitenland
In sommige landen is onderwatervissen met een harpoen toegestaan. De regels verschillen wel per bestemming. Zo kan het uitmaken of je vanaf het oppervlak duikt of ademlucht gebruikt. Ook kunnen beschermde gebieden, verboden vissoorten en minimumformaten gelden.
Een vis die groot genoeg lijkt, is niet altijd toegestaan om te vangen. Leer daarom de lokale soorten herkennen voordat je het water in gaat. Weet je niet zeker welke vis je ziet, richt er dan niet op.
Controleer voor vertrek de actuele regels bij de overheid van het land waar je gaat vissen. Let daarbij ook op de regels voor het invoeren en vervoeren van je uitrusting.
Veilig omgaan met een harpoen onder water
Een harpoen heeft een scherpe punt en een harpoengeweer kan ook buiten het water ernstig letsel veroorzaken. Richt de speer nooit op mensen, boten of dieren die je niet wilt vangen. Laad een harpoengeweer niet op het strand of aan boord.
Ga bij vrijduiken niet alleen het water in. Een duikmaat aan het oppervlak kan ingrijpen als je het bewustzijn verliest. Hyperventileer niet om langer onder water te blijven: dat vergroot de kans op bewusteloosheid zonder duidelijke waarschuwing.
Ook een lijn aan de speer kan gevaar opleveren. Die kan blijven haken achter rotsen of om je uitrusting komen te zitten. In troebel water of sterke stroming wordt het moeilijker om je lijn en je omgeving te blijven zien.
Veelgestelde vragen over harpoenvissen
Heb je aas nodig bij harpoenvissen?
Nee. Je zoekt de vis zelf op en probeert hem met een speer te raken. Er komt geen haak met aas aan te pas.
Kun je een gevangen vis terugzetten?
Een harpoen veroorzaakt een wond. Een geraakte vis terugzetten betekent daarom niet dat hij de verwonding zal overleven. Richt alleen op een vis die je mag en wilt houden.
Is harpoenvissen hetzelfde als vrijduiken?
Nee. Bij vrijduiken ga je onder water terwijl je je adem inhoudt. Dat kan zonder te vissen. Harpoenvissen is het vangen van vis met een speer en kan tijdens zo’n duik plaatsvinden.
Ga je in het buitenland harpoenvissen, kies dan een plek waar het uitdrukkelijk is toegestaan en waar je voldoende zicht hebt. Laat een vis zwemmen als je de soort niet herkent of geen beheerste treffer kunt maken.