Een biljarttafel is een speeltafel met een vlak speelveld, een laken en verende banden. Welke tafel bij je past, hangt vooral af van het spel dat je wilt spelen, het materiaal van het speelveld en de plek waar de tafel komt te staan. Een zware tafel met een leien speelveld speelt doorgaans gelijkmatiger dan een lichte tafel met een houten plaat, maar is ook duurder en lastiger te verplaatsen.
Er zijn grote speeltafels voor intensief gebruik en kleinere modellen voor thuis. Bij sommige tafels kun je het speelveld afdekken met een blad, zodat je de tafel ook als eettafel gebruikt.
Hoe is een biljarttafel opgebouwd?
Het speelveld ligt op een stevig onderstel. Daaroverheen is een strak laken gespannen. Langs de randen zitten banden met rubber erachter, die ervoor zorgen dat de ballen terugkaatsen. Afhankelijk van het spel heeft de tafel geen gaten of juist openingen waarin de ballen vallen.
De kwaliteit van een tafel zit niet alleen in het laken. Ook de plaat eronder, het frame en de banden bepalen hoe de tafel speelt:
- Het speelveld: dit moet vlak en stevig zijn. Een plaat die doorbuigt of kromtrekt, laat ballen afwijken.
- Het onderstel: een stevig frame voorkomt dat de tafel beweegt tijdens het spelen.
- De banden: het rubber moet veerkrachtig zijn en langs de tafel gelijkmatig reageren.
- Het laken: een strak en schoon laken geeft een gelijkmatiger loop dan een laken met plooien of beschadigingen.
Een leien speelveld of een houten plaat?
Bij een zwaardere biljarttafel bestaat het speelveld vaak uit leisteen. Dat is een harde steensoort die goed vlak kan worden gemaakt. Leisteen geeft de tafel veel gewicht en zorgt bij een goede plaatsing voor een stabiel speelveld. Het nadeel is dat de tafel moeilijk te verplaatsen is.
Goedkopere of kleinere tafels hebben vaak een speelveld van MDF of een andere houten plaat. Die zijn lichter en makkelijker te verplaatsen. Ze zijn geschikt als je af en toe recreatief speelt, maar kunnen gevoeliger zijn voor vocht en temperatuurverschillen. Ook kan een plaat na verloop van tijd minder vlak worden.
Wil je een tafel die makkelijk uit de weg kan? Dan is een licht model praktisch. Wil je regelmatig spelen en vind je een gelijkmatige loop belangrijk, dan is een tafel met leisteen meestal de betere keuze.
Een nieuwe of tweedehands biljarttafel kopen
Bij een nieuwe tafel weet je doorgaans beter wat je koopt en kun je kiezen uit verschillende uitvoeringen. Bij een tweedehands tafel kan de aanschafprijs lager zijn, maar de staat maakt veel uit. Een tafel die er netjes uitziet, kan toch harde banden of een ongelijk speelveld hebben.
Speel bij een tweedehands tafel een paar ballen rustig over verschillende delen van het veld. Zo kun je zien of ze ongewoon afbuigen. Laat ze ook tegen de banden lopen en let op of die overal ongeveer hetzelfde reageren. Een versleten laken is zichtbaar aan bijvoorbeeld kale plekken, scheuren of losse delen.
Bekijk ook het frame en de poten. Een tafel die wiebelt of waarvan verbindingen loszitten, kan extra werk nodig hebben. Vraag wat bij de prijs hoort: soms zijn vervoer, plaatsing en afstellen niet inbegrepen. Daardoor kan een goedkope gebruikte tafel uiteindelijk toch duurder uitvallen.
Een vaste tafel of een model met afdekblad?
Een vaste tafel is handig als je een eigen speelplek hebt. Je hoeft het speelveld niet steeds vrij te maken en kunt direct beginnen. Het nadeel is dat de tafel veel vloeroppervlak blijft innemen, ook wanneer je niet speelt.
Een tafel met een afdekblad heeft een tweede functie, bijvoorbeeld als eettafel. Let erop of het blad stevig ligt en of er genoeg ruimte is voor je benen wanneer je eraan zit. Ook is het prettig als je het blad zonder veel moeite kunt verwijderen en ergens kunt opbergen.
Er zijn ook compacte tafelmodellen voor recreatief gebruik. Die nemen minder plek in en zijn vaak goedkoper, maar spelen niet hetzelfde als een grote, zware tafel. Als je thuis wilt oefenen op een tafel die lijkt op die van een vereniging, kan zo’n klein model tegenvallen.
Plaatsing en vervoer van een biljarttafel
Een biljarttafel heeft een stevige, vlakke vloer nodig. Bij een zware tafel is niet alleen het vloeroppervlak van belang, maar ook of de vloer het gewicht kan dragen. Rondom moet je genoeg bewegingsruimte hebben om een stoot te kunnen maken.
Een leien tafel verplaats je niet eenvoudig door hem aan één kant op te tillen of over de vloer te schuiven. Daarbij kunnen het onderstel, de vloer of de afstelling beschadigen. Voor vervoer wordt zo’n tafel vaak uit elkaar gehaald en op de nieuwe plek weer opgebouwd en vlak gesteld. Zeker bij een verhuizing via een trap is professionele hulp een praktische keuze.
Een droge plek met een redelijk stabiele temperatuur is gunstig voor het hout en het laken. Een vochtige schuur is daardoor minder geschikt dan een droge kamer binnenshuis.
Het speelveld netjes houden
Dek de tafel af wanneer je hem niet gebruikt. Zo blijft er minder stof op het laken liggen en bescherm je het tegen huisdieren en morsen. Zet drankjes en andere spullen liever niet op de banden of het speelveld.
Gebruik voor het schoonmaken een zachte biljartborstel en veeg rustig over het laken. Hard schrobben kan de stof beschadigen. Neem gemorste vloeistof snel op met een schone doek en wrijf niet diep in het laken. Beschadigde of sterk versleten onderdelen vragen meer dan een gewone schoonmaakbeurt.
Veelgestelde vragen over een biljarttafel
Moet een biljarttafel waterpas staan?
Ja. Op een scheve tafel kunnen ballen uit zichzelf afwijken of wegrollen. Vooral na plaatsing of verplaatsing is een goede afstelling nodig.
Is een lichte biljarttafel geschikt voor thuis?
Ja, voor een ontspannen potje kan een lichte tafel prima zijn. Verwacht wel dat het speelveld en de banden anders reageren dan bij een zware tafel met leisteen.
Kun je een biljarttafel buiten zetten?
Een gewone binnentafel is daar niet voor gemaakt. Regen en vocht kunnen het laken, het hout en andere onderdelen aantasten. Ook een afdekhoes maakt een binnentafel niet automatisch geschikt voor buiten.
Wat kost een biljarttafel?
Dat verschilt sterk per formaat, materiaal en staat. Compacte recreatietafels zijn meestal goedkoper dan grote tafels met leisteen. Bij de vergelijking tellen ook vervoer, plaatsing en eventuele herstelkosten mee.
Bepaal eerst welk spel je op de tafel wilt spelen en kies daarna een model dat past bij je gebruik en de plek in huis. Bij een gebruikte tafel zegt een rustige proefstoot vaak meer over het speelveld dan een foto van het laken.