Golftermen zijn de vaktaal van de golfsport: woorden en uitdrukkingen die je op de baan, tijdens een wedstrijd of in de clubhuiskantine tegenkomt. Of je nu net begint met golf of je kennis wilt bijspijkeren, dit overzicht legt de meest gebruikte termen helder uit, van scorebepalingen en baanonderdelen tot slagsoorten en spelvormen.
Scoretermen: wat betekent birdie, bogey en par?
De meeste golftermen die beginners tegenkomen, gaan over de score. Het beginpunt is par: het aantal slagen dat een goed golfer nodig heeft voor een hole of een hele ronde. Een par-3 hole is relatief kort, een par-5 hole langer. Sla je een hole in precies het aantal parslagen, dan speel je “par”.
Speel je één slag minder dan par? Dan maak je een birdie. Twee slagen minder is een eagle, en drie slagen minder heet een albatross (ook wel double eagle). Aan de andere kant: één slag meer dan par is een bogey, twee meer is een double bogey, drie meer een triple bogey. De termen birdie en eagle komen uit het Amerikaans golfslang van de vroege twintigste eeuw, waarbij “bird” simpelweg een geweldige slag aanduidde.
De meest bijzondere score is de ace, ook wel hole-in-one genoemd: de bal gaat direct van de afslagplaats in de hole met één slag. Dit lukt vrijwel alleen op par-3 holes en is zelfs voor ervaren golfers een zeldzame prestatie.
Baanonderdelen: tee, fairway, rough en green
Een golfbaan bestaat uit vaste onderdelen, elk met een eigen term. De ronde begint op de tee (ook: afslagplaats of teebox). Hier mag je je bal op een tee-peg plaatsen, een klein pinnetje van hout of plastic dat de bal iets van de grond tilt.
Na de afslagzone volgt de fairway: het kort gemaaide, smalle deel van de baan dat rechtstreeks naar de green leidt. Mis je de fairway, dan kom je in de rough terecht, het langere gras aan de zijkanten. Slaan vanuit de rough is lastiger, omdat de bal minder goed te raken is.
Aan het einde van elke hole ligt de green, het uiterst kort gemaaide gras waar de hole en de vlag (ook wel pin of flagstick) in staan. Op de green putter je de bal in de hole. Rondom de green ligt vaak de fringe of apron: een smalle strook iets langer gras die de overgang vormt tussen green en fairway.
Banen bevatten ook bunkers: kuilen gevuld met zand. Een bunker naast de fairway heet een fairwaybunker, een bunker naast of op de green een greenside bunker. Water op de baan, zoals vijvers of sloten, valt onder water hazards. De modernere term hiervoor is penalty area. Sla je je bal daarin, dan krijg je een strafslag.
Slagsoorten en golftermen voor het korte spel
Golf kent voor elk type slag een eigen term. De eerste slag op een hole heet de drive of tee-shot. Slagen daarna richting de green zijn approach shots. Op en rond de green speel je het korte spel (ook wel: short game).
- Putt: een rolslag op de green met de putter. Je doel is de bal in de hole te rollen.
- Chip: een korte, lage slag net naast de green, waarbij de bal snel neervalt en verder rolt.
- Pitch: een hogere, kortere slag waarbij de bal weinig naloop heeft na de landing.
- Bunkerslag (of explosion shot): een slag uit het zand, waarbij je met het clubhoofd onder de bal slaat om hem uit de bunker te tillen.
Een slagfout heeft ook een naam. Een slice is een bal die voor een rechtshandige golfer sterk naar rechts wegdraait. Een hook gaat juist sterk naar links. Een fat shot (of dik) betekent dat je de club te vroeg de grond in slaat, vóór de bal. Een thin shot (of dun, ook wel zool) raakt de bal te hoog, waardoor hij laag en te hard wegschiet. Een shanks tot slot is een bal die via de hiel van het clubhoofd wegschiet, vrijwel loodrecht opzij.
Handicap en spelvormen
De handicap is het systeem waarmee golfers van verschillende niveaus eerlijk tegen elkaar kunnen spelen. Hoe hoger je handicap, hoe meer slagen je cadeau krijgt. Een beginner heeft een hoge handicap, een gevorderde golfer een lage. Het World Handicap System (WHS) is sinds 2020 de wereldwijde standaard. Een netto score is je werkelijke score min je handicapvoordeel; een bruto score is de score zonder aftrek.
De twee meest voorkomende spelvormen zijn strokeplay en matchplay. Bij strokeplay telt het totaal aantal slagen over de hele ronde. Bij matchplay speel je hole voor hole en wint degene die de meeste holes wint, ongeacht het totale aantal slagen. Een bekende tussenvorm is Stableford: je scoort punten per hole op basis van je score ten opzichte van par, waarbij een bogey 1 punt geeft, par 2 punten, een birdie 3 punten enzovoort. Dit maakt de ronde minder zwaar bij een slechte hole, want je stopt gewoon en pakt je punten voor de volgende hole.
Overige veelgebruikte golftermen
Naast de bovenstaande begrippen kom je op de baan nog een reeks andere golftermen tegen:
- Caddie: de persoon die de clubs draagt en advies geeft over slagen en lijnkeuze.
- Fore!: een waarschuwingskreet die je roept als je bal richting andere spelers gaat.
- Gimme: een korte putt die tegenstanders je schenken in matchplay, omdat de bal zo dichtbij de hole ligt dat missen haast onmogelijk is.
- Dormie: een term in matchplay voor de situatie dat een speler zoveel holes voor staat als er nog te spelen zijn. Hij kan niet meer verliezen.
- Mulligan: een herspeling van een slechte slag, niet officieel toegestaan maar in vriendschappelijke potjes soms gedoogd.
- OB (out of bounds): buiten de speelgrenzen. Je verliest een strafslag en moet opnieuw slaan vanaf de oorspronkelijke plek.
- Provisional ball: een tweede bal die je slaat als je vermoedt dat de eerste OB is of verloren, om tijd te besparen.
- Lie: de positie van de bal nadat hij neerkomt, bijvoorbeeld in de rough, een kuiltje of op een helling.
- Kern: het middelste deel van de golfbal, bepalend voor de veerkracht en het gevoel bij impact.
Veelgestelde vragen over golftermen
Wat is het verschil tussen een chip en een pitch?
Een chip is een lage slag met veel naloop, bedoeld voor net naast de green. Een pitch gaat hoger de lucht in en stopt sneller na de landing. Je kiest een chip als er veel ruimte is om te rollen en een pitch als je de bal snel wilt laten stoppen.
Wat betekent “spelen op handicap”?
Je speelt je ronde en trekt daarna je handicap af van je bruto score. Zo kan een beginner met handicap 24 eerlijk meedoen in een wedstrijd met een speler op handicap 8.