Veiligheid bij het vissen begint al voordat je je hengel uitgooit. Vissen lijkt een rustige en veilige bezigheid, en dat is het vaak ook, maar het water brengt altijd risico’s met zich mee. Van vissen langs de kant van een meer tot vissen vanuit een bootje of op een ponton: een paar simpele voorzorgsmaatregelen kunnen het verschil maken tussen een fijne dag en een gevaarlijke situatie.
De grootste risico’s bij het vissen
Het grootste gevaar bij het vissen is vallen in het water. Dit kan gebeuren op een glad oever, bij het instappen in een boot, of als je te ver leunt om een vis te landen. Zeker in koud water is dit levensgevaarlijk: de schrik van het koude water kan ervoor zorgen dat je snel ademhaling verliest en niet meer goed kunt zwemmen. Dit heet “cold water shock” en treedt al op bij watertemperaturen onder de 15 graden, wat in Nederland een groot deel van het jaar het geval is.
Een ander risico is verstrikt raken in je eigen lijn of haak. Vishaken zijn scherp en kunnen ernstige wonden veroorzaken, ook bij ervaren vissers. Verder is er het risico van elektrocutie als je vist in de buurt van hoogspanningsleidingen, wat bij het werpen van een lange hengel gevaarlijk dicht in de buurt kan komen. Tot slot zijn uitglijen op natte kades, oevers of stenen een veel voorkomende oorzaak van valpartijen.
Zwemvest en drijfhulpmiddelen: wanneer zijn ze verstandig?
Een zwemvest of reddingsvest is bij vissen vanuit een boot altijd verstandig, en in veel landen zelfs verplicht. In Nederland geldt op sommige vaarwateren een vestenplicht voor kinderen. Maar ook volwassenen die vissen vanuit een kajak, kano of rubber boot doen er goed aan om een zwemvest te dragen. Het klassieke zwemvest zit soms in de weg bij het hengelen, maar er bestaan slanke automatisch opblaasbare vesten die nauwelijks hinderen en toch goed beschermen.
Vis je altijd alleen en toch zonder vest? Overweeg dan een compacte opblaasbare drijfhulp die je om je middel draagt. Die activeert je met één handbeweging als je in het water valt. Dat is geen overkill: vallen in het water gaat snel, zeker als je bezig bent met je aandacht op een vis te richten.
Veiligheid bij het vissen vanaf de oever
Vissen van de kant lijkt weinig risico te geven, maar ook hier zijn voorzorgsmaatregelen zinvol. Let op glad gras of modderige oevers, vooral na regen. Draag schoenen met een goede grip, of speciale waadlaarzen als je in ondiep water staat. Kijk bij het werpen altijd eerst goed achterom: een vishaak kan andere mensen raken. Houdt ook rekening met andere wandelaars of fietsers op het pad achter je.
Vis je bij weinig licht, bij zonsopgang of in de schemering? Draag dan reflecterende kleding of een hoofdlamp. Zo ben je zichtbaar voor andere oeverbewoners en voorkom je dat je zelf struikelt over je eigen visgereedschap of een boomwortel.
Vishaken en gereedschap veilig gebruiken
Vishaken horen veilig opgeborgen te zijn als je ze niet gebruikt. Bewaar losse haken altijd in een gesloten bakje en laat ze nooit rondslingeren op de grond of in de zak van je jas. Als je een haak uit een vis haalt, gebruik dan een tang of onthaker, niet je vingers. Bij een drietandse haak (treble hook) geldt dit extra sterk.
Raakt een haak in je huid? Probeer hem niet zomaar zelf te verwijderen als hij diep zit of een weerhaak heeft. Ga dan naar een huisarts of spoedeisende hulp. Zorg dat je tetanusvaccinatie up-to-date is als je regelmatig vist, want roestige haken kunnen bij een wond infecties veroorzaken.
Weerrisico’s en het belang van voorbereiding
Weer verandert snel, zeker bij open water. Ga je vissen op een meer of grote plas, check dan de weersvoorspelling vooraf. Onweer is een serieus gevaar: water geleidt stroom, en een hoge hengel of staaf trekt bliksem aan. Bij onweer stop je direct met vissen en zoek je beschutting op afstand van het water en van hoge bomen.
Neem bij lange vistrips altijd voldoende water en eten mee, en vertel iemand waar je naartoe gaat en wanneer je terug verwacht te zijn. Dit klinkt overdreven voor een dagje vissen, maar het kan reddend zijn als je onverhoopt geblesseerd raakt op een afgelegen plek zonder bereik.
Vissen met kinderen: extra aandachtspunten
Kinderen en water vragen altijd extra toezicht. Zorg dat kinderen altijd een zwemvest dragen als ze vissen in of bij dieper water. Leg van tevoren duidelijk de grenzen af: waar mogen ze lopen, waar niet. Houd haken en scharen buiten hun bereik als ze niet actief worden gebruikt. En ga ervan uit dat een kind dat gefocust is op een vis zijn omgeving even vergeet: jij bewaakt de veiligheid.
Veilig vissen is geen ingewikkeld verhaal. Met de juiste uitrusting, een beetje voorbereiding en aandacht voor je omgeving haal je alles uit een dag aan het water, zonder onnodige risico’s. Het water vraagt respect, ook als het er rustig en uitnodigend uitziet.
Lees ook