Biljartballen kiezen, herkennen en onderhouden

by Mark

Biljartballen verschillen per spel in grootte, kleur en aantal. Voor carambole gebruik je meestal drie ballen, voor pool vaak een set van zestien en voor snooker meestal 22. De ballen zijn niet zomaar uitwisselbaar: kies een set die past bij het spel en de tafel waarop je speelt.

Ook het materiaal maakt verschil. Een goede bal rolt gelijkmatig, heeft een glad oppervlak en blijft bij normaal gebruik lang in vorm. Met regelmatig schoonmaken blijven de ballen prettig spelen.

Welke biljartballen horen bij welk spel?

Een set caramboleballen ziet er anders uit dan een set pool- of snookerballen. Dit zijn de meest voorkomende sets:

  • Carambole: meestal drie ballen: een rode, een witte en een gele. Er bestaan ook sets met twee witte ballen, waarvan er één een herkenningspunt heeft.
  • Pool: vaak vijftien genummerde objectballen en een witte speelbal. Bij sommige poolspellen worden niet alle ballen uit de set gebruikt.
  • Snooker: meestal vijftien rode ballen, zes ballen met elk een andere kleur en een witte speelbal.

Er zijn ook andere uitvoeringen. Zo bestaan er poolsets met rode en gele ballen in plaats van genummerde hele en halve ballen. De juiste set hangt daarom niet alleen af van de tafel, maar ook van de spelvariant.

De afmetingen van biljartballen

Poolballen hebben vaak een diameter van ongeveer 57,2 millimeter. Snookerballen zijn met ongeveer 52,5 millimeter meestal kleiner. Caramboleballen zijn doorgaans groter, met een diameter van ongeveer 61,5 millimeter.

Die verschillen merk je bij het spelen. Ballen van een andere maat reageren anders en passen mogelijk niet goed bij de openingen van een pool- of snookertafel. Ook binnen één soort kunnen maten verschillen, bijvoorbeeld bij kleinere tafels of oudere sets.

Heb je een losse vervangende bal nodig? Meet dan de diameter van een bestaande bal op en kies een bal van dezelfde maat. Zo voorkom je dat één bal zichtbaar groter is of anders rolt dan de rest.

Waar zijn biljartballen van gemaakt?

Moderne biljartballen zijn meestal gemaakt van kunststofhars. Fenolhars en polyester zijn bekende materialen. Een bal van fenolhars is doorgaans slijtvast en goed bestand tegen de stoten die bij het spelen ontstaan. Polyester wordt ook voor voordeligere sets gebruikt, maar de kwaliteit kan per set verschillen.

Vroeger werden biljartballen onder meer van ivoor gemaakt. Bij nieuwe sets zijn kunststofballen de gebruikelijke keuze.

Niet alleen het materiaal telt. Ook een glad oppervlak en een gelijkmatige vorm zijn van belang. Een goedkope set kan prima zijn voor af en toe spelen, maar bij intensief gebruik kunnen verschillen in afwerking en slijtage eerder merkbaar worden.

Een complete set of een losse bal kopen?

Een complete set is handig als je nog geen ballen hebt of als meerdere ballen beschadigd zijn. De ballen uit één set zijn op elkaar afgestemd en zien er hetzelfde uit. Dat voorkomt bijvoorbeeld een duidelijk kleurverschil tussen een oude en een nieuwe bal.

Een losse bal is een logische keuze als je er maar één kwijt bent. Let dan op de maat, de kleur en het type bal. Een vervangende witte bal moet niet alleen bij het spel passen, maar ook bij de bestaande set.

Een nieuwe losse bal kan er gladder en helderder uitzien dan oudere ballen. Zijn de oude ballen sterk versleten of beschadigd, dan kan een complete set een betere keuze zijn.

Bijzondere speelballen voor pooltafels

Op sommige pooltafels met een terugloopsysteem heeft de witte speelbal een speciale eigenschap, zodat de tafel die van de andere ballen kan onderscheiden. Er bestaan bijvoorbeeld magnetische speelballen.

Zo’n bal is niet voor iedere tafel nodig. Voor een tafel zonder speciaal terugloopsysteem volstaat meestal een gewone witte speelbal van de juiste maat. Een magnetische bal kies je als het systeem van de tafel daarvoor bedoeld is.

Biljartballen schoonmaken en vervangen

Krijt, huidvet en ander vuil blijven tijdens het spelen aan de ballen kleven. Daardoor kunnen ze minder soepel rollen en laten ze makkelijker vuil achter op het laken. Maak ze daarom regelmatig schoon, vooral als je ziet dat ze dof of vlekkerig worden.

  • Veeg de ballen af met een zachte, licht vochtige doek.
  • Droog ze daarna met een schone, zachte doek.
  • Gebruik bij hardnekkig vuil een reiniger die voor biljartballen bedoeld is.
  • Gebruik geen schuurspons, schuurmiddel of agressief schoonmaakmiddel: die kunnen het oppervlak beschadigen.

Een poetsmiddel kan de ballen weer glad en glanzend maken, maar verwijdert geen diepe beschadigingen. Een bal met een scheur, duidelijke afvlakking of beschadigd oppervlak kun je beter vervangen. Zo’n bal kan onvoorspelbaar rollen en andere ballen of het laken beschadigen.

Veelgestelde vragen over biljartballen

Met hoeveel ballen speel je pool?
Een veelgebruikte poolset bestaat uit vijftien genummerde ballen en één witte speelbal. Hoeveel ballen je daadwerkelijk gebruikt, hangt af van het spel.

Waarom zijn er hele en halve poolballen?
Bij een genummerde poolset zijn de ballen met nummers 1 tot en met 7 helemaal gekleurd. De ballen met nummers 9 tot en met 15 hebben een gekleurde band en worden vaak halve ballen genoemd. De zwarte 8 is apart herkenbaar.

Kun je snookerballen op een pooltafel gebruiken?
Snookerballen zijn meestal kleiner dan poolballen en vormen daarom geen goede vervanging voor een passende poolset. Ze reageren anders en zijn niet afgestemd op de maat van een gewone pooltafel.

Hoe herken je een versleten biljartbal?
Let op diepe krassen, scheuren, ruwe plekken en een vorm die niet meer mooi rond is. Een doffe bal is niet altijd versleten: soms is schoonmaken genoeg.

Wat is een set snookerballen waard?
Dat hangt onder meer af van het materiaal, de staat en of de set compleet is. Een gebruikte set met beschadigde of ontbrekende ballen is doorgaans minder waard dan een complete set in goede staat.

Kies ballen die bij je spel en tafel passen en houd ze schoon. Zo blijven de ballen goed herkenbaar en rollen ze zoals je verwacht.

You may also like